TWARZE RENESANSU. LORENZO LOTTO |

TWARZE RENESANSU. LORENZO LOTTO

cykl  3 wykładów on-line

5-12-19 października 2026

dodatkowy dostęp do nagrania przez 15 dni od zakończenia całego cyklu wyłącznie dla posiadaczy karnetu

Przez ponad trzysta lat nie pamiętano o jego istnieniu. Zachowane obrazy tajemniczego mistrza przypisano albo Giorgione, albo Hansowi Holbeinowi Młodszemu. Nie wiedziano, czy łączyć je ze złotym wiekiem malarstwa weneckiego, czy też renesansem rozwijającym się na północ od Alp, bo też dzieła zapomnianego geniusza łączą w sobie światło i wysmakowaną kulturę kolorystyczną Veneto ze skrupulatnością i niemiecką dbałością o detal. Dopiero w 1887 roku w jednym z archiwów miasta na lagunie odnaleziono testament mistrza, kilka lat później w Loreto udało się odszukać jego księgę rachunkową. Rozpoczął się żmudny proces rekonstrukcji biografii jednego z najwspanialszych mistrzów dojrzałego renesansu. Lorenzo Lotto został wskrzeszony.

Dziś jego prace są chlubą wielu kolekcji europejskiego malarstwa nowożytnego, a historycy i historyczki sztuki przyznają, że należy mu się miejsce wśród najzacniejszych portrecistów XVI stulecia. Ale jego sztuka to nie tylko przenikliwie wizerunki współczesnych, ale także sztuka religijna w równie niebanalnym wydaniu, dlatego pierwszy w nowym sezonie cykl  wykładów Paweł Bień  poświęca fenomenowi Lorenza Lotta.

5 X –Lotto i inni mistrzowie

Lorenzo Lotto często zmieniał miejsce zamieszkania i – jak się zdaje – gdziekolwiek nie rzucił go kapryśny los, prędko znajdował artystycznych przyjaciół. W Wenecji terminował najprawdopodobniej u wielkiego Giovanniego Belliniego, ale wydaje się możliwie, że był uczniem także zafascynowanego perspektywą Alvise Vivariniego. Podczas pobytu w Rzymie współpracował z uczniem Leonarda da Vinci – Bramantinem oraz nieco dziś zapomnianym Gudenzio Ferrarim. Już jako dojrzały człowiek utrzymywał serdeczne relacje z jednym z najbardziej pomysłowych architektów epoki – Jacopo Sansovinem. Jak widać – ciekawych osobowości wokół Lotto nie brakowało. Jak wpłynęli oni na jego sztukę – postaramy się prześledzić podczas pierwszego spotkania październikowego cyklu wykładów.

• Madonna z Dzieciątkiem, św. Rochem i św. Sebastianem, ok. 1518, National Gallery of Canada, Ottawa
• Madonna z Dzieciątkiem i dwoma donatorami, ok. 1533–1535, obecnie w J. Paul Getty Museum w Los Angeles

12 X -Na drodze do mistrzostwa

Zanim Lotto wykształcił swój indywidualny styl, gorliwie naśladował swoich weneckich mistrzów. Po okresie młodzieńczej fascynacji Bellinim, Giorgione i Tycjanem, zaczął odkrywać uroki subtelnego rysunku Rafaela oraz innowacyjnego światłocienia Correggia. Prawdziwa rewolucja miała jednak nastąpić dopiero w momencie, gdy Lotto zetknął się ze sztuką przenikającą do Italii z drugiej strony Alp. Co mogło wyniknąć z tego połączenia dwóch tradycji? Przekonajmy się!

• Madonna z Dzieciątkiem, św. Piotrem Męczennikiem i donatorem, 1503, National Museum of Capodimonte, Neapol
• Madonna z Dzieciątkiem i Świętymi, ok. 1505 Scottish National Gallery, Edynburg     

19 X –Portrecista epoki

Jego portrety z niezrównaną wnikliwością opisują charaktery tuzów epoki dojrzałego renesansu, ale jego alegorie, a nawet sceny religijne stanowią także rodzaj portretu – jak w zwierciadle odbijają się w nich gust i ambicje ówczesnych fundatorów. Podczas ostatniego spotkania cyklu przyjrzymy się dojrzałej twórczości mistrza wędrującego przez włoską prowincję, który zakończył życie jako brat świecki zakonu Domu Świętego w Loreto.

• Portret Andrei Odoniego, 1527, Kolekcja Królewska, Pałac Buckingham, Londyn
• Wenecjanka w przebraniu Lukrecji, 1533, National Gallery, Londyn

KUP KARNET