SEZON 5. JAK ZMIENIAŁ SIĘ KRAJOBRAZ XVIII WIEKU?

PODRÓŻ PRZEZ SZTUKĘ

SEZON 5. JAK ZMIENIAŁ SIĘ KRAJOBRAZ XVIII WIEKU?

cykl  3 wykładów online 

8 ,15, 22 kwietnia  2026 godz. 20.00 (środy)

dodatkowy dostęp do nagrania przez 15 dni od zakończenia wykładu wyłącznie dla posiadaczy karnetu

opowiada dr Aleksandra Janiszewska-Cardone*

Wiek XVIII był świadkiem gwałtownych przemian w kulturze i w społeczeństwie – od lekkiego i zmysłowego rokoka, przez uczuciowy sentymentalizm, aż po surowy klasycyzm. To epoka salonów i dworów, ale też idei, które odmieniały Europę – i które do dziś pozostawiły po sobie trwały ślad w naszym krajobrazie kulturowym.

8 kwietnia -Rokoko i sentymentalizm 

Zmęczeni wielkimi wyprawami oddamy się rozkoszom odpoczynku w buduarze lub na oswojonym łonie natury. Wygodne fotele, czarujące filiżanki i porcelanowe serwisy umilające długie uczty to przejaw nowego sposobu życia – w celebracji. Oczywiście, jeśli majątek na to pozwalał. Różne oblicza tego okresu poznamy dzięki takim malarzom jak Jean-Honoré Fragonard, François Boucher, Jean Chardin, ale również Francisco Goya i Johann Heinrich Füssli.

1. 2.

• 1. Francois Boucher, Diana po kąpieli, 1742, Paryż, Luwr
• 2. Jean Chardin, Chłopiec z bączkiem, 1738, Paryż, Luwr

3. 4.

• 3.Jean-Honoré Fragonard, Huśtawka, ok. 1767-1768, Wallace Collection, Londyn
• 4. Pawilon Królewski w Pałacu Sanssouci w Poczdamie, Niemcy, 1745-47

5. 6.

• 5. Johann Heinrich Füssli, Nocna mara, 1781,Detroit Institute of Arts
• 6. Jean-Antoine Watteau, Pierrot, ok. 1718-1719, Luwr , Paryż

 15 kwietnia –Klasycyzm i Napoleon 

To najbardziej niebezpieczna z naszych podróży, bo prowadzi przez krwawe wydarzenia francuskiej rewolucji. Klasycyzm, tak jak jego najważniejszy twórca Jacques-Louis David, najpierw przynależał do dworskich kręgów, by szybko stać się wyrazicielem rewolucyjnych ideałów – przemawiając językiem prostym, wzniosłym i niosącym ze sobą hasła republikańskiej cnoty. W architekturze i rzeźbie także dominował powrót do antyku. W czasach Napoleona styl ten został przejęty i przekształcony w narzędzie imperium, mające legitymizować nową władzę i olśniewać monumentalnym rozmachem.

1. 2.

• 1. Jacques-Louis David, Przysięga Horacjuszy, 1784, Luwr, Paryż
• 2.Bertel Thorvaldsen,Ganimedes z orłem Jowisza, 1817, Thorvaldsens Museum, Kopenhaga

3. 4. 5.

• 3. Jean-Auguste-Dominique Ingres, Napoleon I na tronie cesarskim, 1806, Musée de l’Armée, Paryż
• 4. Marie-Denise Villers, Młoda kobieta rysująca, 1801,Metropolitan Museum of Art , Nowy Jork
• 5.Angelica Kaufmann, Portret Johanna Joachima Winckelmanna, ok. 1764, Kunsthaus Zürich, Zürich

22 kwietnia_Środowisko Stanisława Augusta 

W naszych podróżach ziemie polskie odwiedzaliśmy potajemnie i nieco przypadkiem, teraz jednak rozgościmy się na nich na dłużej. Naszymi gospodarzami będą artyści o zagranicznym rodowodzie – Marcello Bacciarelli, Jan Piotr Norblin czy Bernardo Bellotto (u nas znany jako Canaletto), ale tworzący zręby sztuki polskiej. W Polsce wiek XVIII to czas reform, oświecenia i kulturalnych ambicji króla. Otoczenie Stanisława Augusta podążało za tym przykładem, a my zwiedzimy kilka miejsc, które dzięki niemu powstało.  

1. 2. 3.

KUP KARNET

1. Jacques-Louis David, Portret konny Stanisława Kostki Potockiego, 1781, Muzeum Pałacu Króla Jana III w Wilanowie
2. Antonio Canova, Henryk Lubomirski jako Amor, 1786-88, Galeria Rzeźb w zamku w Łańcucie
3. Alexander Roslin, Portret Izabeli z Flemingów ks. Czartoryskiej (1746 – 1835), żony Adama Kazimierza, 1774, Muzeum Narodowe w Krakowie

* DR ALEKSANDRA JANISZEWSKA-CARDONE

Dr Aleksandra Janiszewska-Cardone jest historyczką sztuki, autorką rozpraw naukowych, wykładowczynią i popularyzatorką wiedzy o historii sztuki. Od 2008 r. związana z Muzeum Narodowym w Warszawie, w latach 2009-2012 była opiekunką kolekcji rzeźby dawnej w Muzeum Rzeźby im. X. Dunikowskiego, oddziale MNW. Od 2013 r. opiekuje się kolekcją malarstwa niderlandzkiego, flamandzkiego i holenderskiego w Zbiorach Dawnej Sztuki Europejskiej, obecnie pełni funkcję kuratorki tych Zbiorów. Współautorka wystaw: „Jacek Malczewski. Moje życie” (2009), „W warsztacie niderlandzkiego mistrza” (2017), „Cranach. Natura i sacrum” (2021), autorka wystawy „Różne spojrzenia. Malarstwo holenderskie i flamandzkie z kolekcji ERGO Hestii” (2021). Członkini międzynarodowego stowarzyszenia kuratorów sztuki niderlandzkiej CODART, gdzie zasiada w panelu doradczym ds. inkluzywności. Członkini Międzynarodowego Komitetu Muzeów (ICOM). Razem z dr Piotrem Borusowski i prof. Antonim Ziembą jest autorką albumu „Rijksmuseum w Amsterdamie”, uhonorowaną nagrodą „Książki Roku” w 2024 przyznawaną przez „Książki. Magazyn Literacki”. Od 2022 nagrywa podcast „Otulina o sztuce”, w którym oswaja słuchaczy z dziełami sztuki dawnej. Podcast Otulina o sztuce