SURREALISTKI

SURREALISTKI

cykl  3 wykładów online 9-23 września 2025

WTORKI GODZ. 20.00

dla posiadaczy karnetów udostępniamy nagrania wykładów na 7 dni po zakończeniu cyklu

wykłady prowadzi: PRZEMYSŁAW GŁOWACKI

Przemysław Głowacki jest historykiem sztuki, który od wielu lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o sztuce. Jest nauczycielem, wykładowcą akademickim oraz edukatorem muzealnym. Wiele lat pracował w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie pełnił obowiązki zastępcy kierownika Działu Edukacji.  Jest jednym z pomysłodawców oraz organizatorów projektu Wyprawy ze Sztuką. Był jednym z założycieli Forum Edukatorów Muzealnych oraz współinicjatorem polskiej edycji międzynarodowej akcji społecznej Dzień Wolnej Sztuki. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Muzeów (ICOM). W 2007 roku otrzymał odznakę „Zasłużony dla kultury polskiej”. Prowadzi portal o sztuce, muzeach i wystawach artdone.pl.

ZOBACZ ARTDONE

We wrześniu zapraszamy na spotkanie z trzema wyjątkowymi artystkami związanymi z surrealizmem. Amerykanka Dorothea Tanning w latach 40. i 50. XX wieku tworzyła prace blisko związane z tym ruchem, a później wypracowała swój własny, oryginalny styl. Leonora Carrington urodziła się w Wielkiej Brytanii, ale dużą część życia spędziła w Meksyku, gdzie malowała oniryczne sceny w duchu surrealizmu oraz zajęła się pisarstwem. Urodzona w Argentynie Eileen Agar swoją karierę związała z brytyjską sceną artystyczną. Chociaż wzbraniała się przed etykietą surrealistki, to jednak właśnie z twórcami z tego kręgu najchętniej wystawiała swoje prace. W historiach tych trzech artystek pojawią się też mężczyźni, kluczowe postacie środowiska surrealizmu – Max Ernst, Paul Éluard, André Breton, Roland Penrose czy Marcel Duchamp. My jednak, podobnie jak w ostatnich latach historia sztuki, skupimy się na kobiecej stronie tego nurtu, odrywając jeszcze większą jego różnorodność.

09.09 – Dorothea Tanning. Drzwi do surrealizmu

Dorothea Tanning w 1936 roku, mając 26 lat, obejrzała przełomową wystawę surrealizmu w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Nowym Jorku. Od tego momentu zaczęła wyraźnie inspirować się tym nurtem. Jej prace zostały dostrzeżone kilka lat później przez prowadzącego galerię Juliena Levy’ego. Dzięki niemu poznała też swojego przyszłego męża Maxa Ernsta, kluczową postać środowiska dadaistów i surrealistów. Ich małżeństwo trwało przez 30 lat, do śmierci artysty w 1976 roku. Po II wojnie światowej Dorothea Tanning projektowała scenografie do baletów, a obok malarstwa, zajmowała się rzeźbą, grafiką i tworzyła instalacje przestrzenne. Zmarła w 2012 roku w Nowym Jorku w wieku 101 lat. W ciągu ostatnich kilku lat, wraz z rosnącym obecnie zainteresowaniem surrealizmem, zyskała należne jej miejsce, jako jedna z najciekawszych artystek rozwijających ten kierunek.  

16.09 – Leonora Carrington. Alchemia i objawienie

Leonora Carrington od początku była dobrym materiałem na surrealistkę. Już jako dziecko miała buntowniczą naturę, a później też chętnie prowokowała swoim zachowaniem. Jej zainteresowanie surrealizmem nasiliło się w latach 30., wtedy też poznała Maxa Ernsta, jednego z najważniejszych artystów związanych z tym kierunkiem. Ich związek przerwany został przez wybuch wojny. Artystka była zdruzgotana tym rozstaniem, co przypłaciła pobytem w szpitalu. Zamiast wyjechać do sanatorium w Afryce Południowej przeniosła się do Meksyku i w 1942 roku przyjęła tamtejsze obywatelstwo. Tutaj rozwijała swoje malarstwo, a także działalność pisarską. W latach 70. zaangażowała się w ruch feministyczny. Zmarła w 2011 roku w wieku 94 lat. W swojej sztuce inspirował się psychoanalizą, celtyckimi baśniami, okultyzmem i alchemią. Obecnie jest uznawana za jedną z najważniejszych powojennych kontynuatorek surrealizmu.

23.09 – Eileen Agar i brytyjski surrealizm

Eileen Agar pochodziła z zamożnej rodziny i zyskała wszechstronne wykształcenie. W czasie pobytu w Paryżu, pod koniec lat 20., zetknęła się z surrealistycznym kręgiem André Bretona. W następnej dekadzie zaczęła tworzyć prace inspirowane tym nurtem. W tym czasie poznała Paula Nasha, z którym związek miał znaczące konsekwencje dla jej artystycznej drogi. Eileen Agar rozwijała swoje środki ekspresji, sięgała po kolaż i inspirowała się też ideą objet trouvé (ready-made). Często wystawiała wraz z surrealistami, w kręgu jej znajomych byli m.in. Paul Éluard, Lee Miller i Roland Penrose. Po II wojnie światowej widać w jej pracach wpływ abstrakcyjnego ekspresjonizmu. Przez kolejne dekady artystka intensywnie tworzyła i wystawiała swoje prace. W 1990 roku została członkinią Królewskiej Akademii Sztuk Pięknych. Zmarła rok później w Londynie w wieku 91 lat.

KUP KARNET