𝗛𝗮𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗠𝗲𝗲𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻-fałszerz Vermeera

Henricus Antonius „Han” van Meegeren urodził się w 1889 roku w Deventer, małym mieście w Holandii. Chociaż jego marzeniem była sztuka, ojciec Hana chciał, aby został architektem. Ukończył zatem studia architektoniczne na politechnice w Delft w Holandii, rodzinnym mieście słynnego holenderskiego malarza Johannesa Vermeera. Han był dość dobry z architektury, ale porzucił studia architektoniczne w 1913 roku w nadziei, że zostanie artystą. Zaczął uczęszczać na zajęcia do szkoły artystycznej w Hadze i nawet zdobył tam prestiżowy medal za swoją pracę. Po uzyskaniu dyplomu szkoły artystycznej był w stanie uczyć i szybko wykorzystał tę okazję. Pracował jako asystent profesora rysunku i historii sztuki na uniwersytecie w Scheveningen. Dodatkowo, aby zarobić pieniądze, Han van Meegeren sprzedawał swoje własne rysunki i obrazy jako kartki świąteczne i plakaty. W 1917 roku miał swoją pierwszą publiczną wystawę sztuki w Hadze, a sukces wystawy skłonił go do przyłączenia się do ekskluzywnego holenderskiego stowarzyszenia malarzy i pisarzy o nazwie Haagse Kunstkring.

Podczas gdy van Meegerenowi udało się do pewnego stopnia ugruntować swoją pozycję artysty, to nie był już w stanie utrzymać finansowo swojej rodziny. Niestety, krytycy sztuki po prostu nie byli wielkimi fanami twórczości Hana van Meegerena, a ich ostra negatywna krytyka zahamowała jego karierę w świecie sztuki.

Mając nadzieję, że udowodni swój talent artystyczny, Han van Meegeren zaczął kopiować obrazy znanych artystów, w tym Pietera de Hoocha, Gerarda ter Borcha, Fransa Halsa, a nawet samego Johannesa Vermeera. Fałszowanie obrazów Vermeera było szczególnie lukratywne ze względu na ich rzadkość – tylko około trzydziestu pięciu dzieł Vermeera było w przyzwoitym stanie .To „kopiowanie” szybko zmieniło się w pełne fałszerstwo dzieł sztuki po tym, jak eksperci sztuki zbadali dzieło van Meegerena i uznali je za autentyczne.

Na nieszczęście dla nabywców dzieł sztuki, których oszukał van Meegeren, technologie, które umożliwiłyby im odkrycie materiałów, których użył były niedokładne i niezbyt zaawansowane. Niemal wszyscy znawcy epoki van Meegerena musieli polegać na własnym krytycznym oku, aby sprawdzić autentyczność obrazów. Zdołał nawet oszukać jednego z czołowych znawców sztuki tamtych czasów, dr Abrahama Brediusa, przekonując go, że obraz zatytułowany „Wieczerza w Emaus” jest nieznanym wcześniej wczesnym dziełem Johannesa Vermeera. Obraz został sprzedany w 1937 roku za dzisiejszą cenę czterech milionów dolarów. Ten ogromny sukces tylko zachęcił Hana van Meegerena do tworzenia kolejnych obrazów.

Jedna z najpotężniejszych postaci w partii nazistowskiej, Hermann Göring, sprzedał aż 137 obrazów za tylko jeden fałszywy obraz Johannesa Vermeera wykonany przez Hana van Meegerena i nawet wychwalał go jako jedno ze swoich najcenniejszych dzieł sztuki.

Po zakończeniu wojny w 1945 roku van Meegeren został natychmiast aresztowany za sprzedaż partii nazistowskiej tego, co uważano za holenderskie dobro kulturalne. Ten związek z nazistowskimi Niemcami został uznany przez rząd holenderski za zdradę, a Van Meegerenowi groziła kara śmierci Proces Hana van Meegerena rozpoczął się 29 października 1947 roku w Amsterdamie.

Han van Meegeren próbował się uratować, przyznając się do fałszerstw i wyjaśniając dokładny proces fałszowania dzieł sztuki, ale zaniepokojony swoją reputacją znawca sztuki, dr Abraham Bredius, uparcie podtrzymywał swoją pierwotną opinię, że obrazy są autentyczne. Gdyby wyszło na jaw, że dr Bredius błędnie zidentyfikował sfałszowane obrazy jako autentyczne, jego kariera ucierpiałaby w katastrofalny sposób.

Nie mając żadnych innych opcji, van Meegeren stworzył nowego „Vermeera” pod obserwacją władz holenderskich i przedstawił go na swoim procesie. Na szczęście dla niego w końcu udało się przekonać sąd. Han van Meegeren został uniewinniony od zarzutu zdrady i skazany na rok więzienia za popełnienie oszustwa.

To, czy doszło do współpracy między van Meegerenem a nazistami, wciąż jest przedmiotem dyskusji. Jednak to, czy był winny, czy nie, ostatecznie nie miało znaczenia. 30 grudnia 1947 roku Han van Meegeren zmarł na atak serca w więzieniu w Amsterdamie, zaledwie dwa miesiące po odbyciu rocznej kary. Miał zaledwie pięćdziesiąt osiem lat.

Fałszerze z natury wolą anonimowość i dlatego rzadko się o nich pamięta. Historia Van Meegerena jest absolutnie wyjątkowa i słusznie można ją uznać za najbardziej spektakularne oszustwo artystyczne XX wieku.

𝗝𝗮𝗸 𝗛𝗮𝗻 𝘃𝗮𝗻 𝗠𝗲𝗲𝗴𝗲𝗿𝗲𝗻 𝗳𝗮ł𝘀𝘇𝗼𝘄𝗮ł 𝗝𝗼𝗵𝗮𝗻𝗻𝗲𝘀𝗮 𝗩𝗲𝗿𝗺𝗲𝗲𝗿𝗮 𝗶 𝗰𝘇𝘆 𝗷𝗲𝘀𝘁 𝗺𝗼ż𝗹𝗶𝘄𝗲 𝗳𝗮ł𝘀𝘇𝗲𝗿𝘀𝘁𝘄𝗼 𝗱𝗼𝘀𝗸𝗼𝗻𝗮ł𝗲?  𝘄𝘆𝗸ł𝗮𝗱 𝗼𝗻𝗹𝗶𝗻𝗲 𝗱𝗿 𝗚𝗿𝗮ż𝘆𝗻𝘆 𝗕𝗮𝘀𝘁𝗲𝗸 𝟭𝟯 𝗰𝘇𝗲𝗿𝘄𝗰𝗮 𝗼 𝗴𝗼𝗱𝘇. 𝟮𝟬.𝟬𝟬.