Opis warsztatów – konferencja „Planeta Sztuka”

Temat główny: sztuka i emocje
Prowadząca: Julia Kąkolewska

Jest to flagowy projekt Fundacji Art Transfer, wielotorowo wprowadzający dzieci w świat sztuki i pojęć związanych ze sztuką; projekt, który uczy cieszyć się sztuką. Pełny cykl obejmuje 11 spotkań poświęconych różnym aspektom życia codziennego, przedstawionym przez artystów malarzy i rzeźbiarzy na przestrzeni kilku wieków. Obejmuje on tematy dzieciom bliskie, znane, takie jak rodzina, zwierzęta, pogoda i inne. Podczas warsztatu nauczymy się, jak wspólnie z dziećmi rozpoznawać i nazwać uczucia przedstawione na obrazach i rzeźbach. Spróbujemy też wczuć się w emocje towarzyszące bohaterom obrazów.

Zajęcia łączą dwa istotne elementy procesu uczestnictwa w sztuce – emocje związane z odbiorem dzieła oraz konkretne działania plastyczne. Cele zająć odwołują się do podstaw programowych wychowania przedszkolnego oraz edukacji plastycznej w klasach I-III szkoły podstawowej, wprowadzając dziecko w świat wartości estetycznych i rozwijając wypowiadanie się poprzez konkretne formy sztuk plastycznych. Ponadto zajęcia te wspierają naturalną ciekawość, aktywność i samodzielność dzieci, które są doskonałą podbudową dla różnorodnych wymagań edukacyjnych w kolejnych etapach edukacyjnych. Działania twórcze czy też posługiwanie się wybranymi środkami wyrazu plastycznego – motywują dzieci bezpośrednio do uczestniczenia w sztuce, a co za tym idzie (pośrednio) do kształtowania postawy uczestnictwa w kulturze jako odbiorca. Poprzez nawiązanie do konkretnych przykładów malarskich, dzieci uczą się przedstawiać sceny i sytuacje (realne i fantastyczne), które mogą być inspirowane wyobraźnią, ale też na podstawie własnych przeżyć, obserwacji i doświadczeń.

Julia Kąkolewska – edukatorka współpracująca z Fundacją Art Transfer od samego początku istnienia fundacji. Absolwentka studiów I stopnia oraz magistrantka na kierunkach historia sztuki i filologia polska na Uniwersytecie Warszawskim. Prowadzi zajęcia dla dzieci w wieku przedszkolnym i wczesnoszkolnym. Doświadczenie w pracy z dziećmi w wieku od 6 do 12 lat zdobywała, pracując przez ponad cztery lata jako wolontariuszka w świetlicy środowiskowej Dom św. Mikołaja. Współtworzy także zespół Fundacji Edukacyjnej Pies i Staś, gdzie prowadzi zajęcia dla dzieci i młodzieży z zakresu profilaktyki pogryzień. Wartość edukacji przez sztukę widzi w jej wszechstronnym uniwersalizmie. Wychodzi z założenia, że sztuka to przestrzeń wolności – wyboru, wyrażania myśli i oceny, a wykorzystanie sztuki jako narzędzia edukacyjnego pozwala na odwołanie się do wszystkich aspektów ludzkiego życia.

Temat główny: sztuka i kultura ludowa
Prowadząca: Agata Maczkowska

Na pełny cykl warsztatów składa się z 6 spotkań, które obejmują tematykę związaną z obchodzeniem świąt w Polsce i na świecie. Cykl poszerza wiedzę o zwyczajach i symbolach  związanych ze świętami Bożego Narodzenia, Wielkanocy, Nocy Świętojańskiej o karnawałowe zwyczaje weneckie i różnorodność masek z całego świata. W tym cyklu sięgamy również do źródeł sztuki, jakim jest szeroko rozumiana sztuka ludowa, ze swoimi strojami, rękodziełem, zwyczajami. W czasie warsztatu zastanowimy się, czym dla dziecka może być sztuka ludowa i jak przybliżyć dziecku elementy folkloru polskiego.

Zajęcia odpowiadają na potrzebę budowania systemu wartości – przy jednoczesnym zachowaniu warunków wspólnej zabawy, a także kształtują poczucie przynależności społecznej i kulturowej (a nawet patriotycznej), które ujęte są w podstawach programowych wychowania przedszkolnego oraz edukacji plastycznej w klasach I-III szkoły podstawowej. Dlatego też zajęcia zbudowane są na podstawie zintegrowanych elementów edukacji plastycznej oraz społecznej. Poprzez udział w zajęciach dziecko nabywa wiedzę na temat tradycji i obrzędów ludowych swojego oraz innych regionów, dzięki czemu dziecko potrafi tworzyć przedmioty charakterystyczne dla sztuki ludowej regionu, w którym mieszka. Przedmioty te można później wykorzystać jako rekwizyty np. w formach teatralnych czy scenograficznych. Mogą też one służyć jako formy użytkowe na potrzeby grupy lub jako upominki, co pozwala na kształtowanie własnego wizerunku w otoczeniu oraz jest wstępem do upowszechniania kultury we własnym środowisku lokalnym i szkolnym. Udział w zajęciach pozwala na poznanie właściwości materiałów (papierniczych, tekstylnych, metalowych, plastikowych). Ponadto dziecko potrafi zdefiniować zawód twórcy ludowego i nazywa wytwory sztuki ludowej.

Agata Maczkowska – współpracowniczka i edukatorka Fundacji Art Transfer. Prowadzi zajęcia, spotkania, wykłady i różnorodne działania edukacyjne wykorzystujące medium sztuki, dedykowane głównie dzieciom, ale także młodzieży oraz dorosłym. Zajmuje się edukacją przez sztukę zarówno od strony koncepcyjnej, jak i praktycznej. Autorka warsztatów wykorzystujących szeroką formułę tekstów kultury w praktyce szkolnej i przedszkolnej. Oprócz pracy edukacyjnej zajmuje się aktorstwem, współpracując z Teatrem Wolandejskim w Warszawie.

Temat główny: formy plastyczne i barwy
Prowadząca: Agnieszka Szostakiewicz

Cykl warsztatów obejmuje 10 spotkań, prezentujących najważniejsze zagadnienia ze sztuki współczesnej. Pomaga zrozumieć działania artystów, z którymi dzieci stykają się na co dzień w przestrzeni miejskiej.  W czasie warsztatu przyjrzymy się, jak pokazać dzieciom różnice między rzeźbą a instalacją, poznamy też sposoby, jak wykorzystywać w sztuce już istniejące przedmioty.

Program zajęć wprowadza dziecko w świat wartości estetycznych i rozwijają umiejętności wypowiadania się poprzez formy i elementy plastyczne. Cele zająć odwołują się do podstaw programowych wychowania przedszkolnego oraz edukacji plastycznej w klasach I-III szkoły podstawowej. Dzięki temu dziecko potrafi wyrażać własne myśli i uczucia w różnorodnych przekazach plastycznych za pomocą elementarnych środków wyrazu (barwa, faktura, kształt) i w postaci prostych kompozycji. Ponadto zajęcia ćwiczą umiejętność zachowywania proporcji postaci, przedmiotów, obiektów, dostrzegania różnic między płaską formą, rysunkiem a rzeźbą, a także właściwości materiałów, narzędzi i technik plastycznych. Uczestnicząc w tym cyklu zajęć, dziecko uczy się – oprócz poznania zasad i techniki np. kolażu czy asamblażu –posługiwania plamą jako środkiem wypowiedzi artystycznej; potrafi także przedstawić środkami plastycznymi ciekawy układ kompozycyjny.

Agnieszka Szostakiewicz (ur. 1985) – studiowała historię sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Na co dzień zajmuje się popularyzowaniem sztuki wśród różnych odbiorców. Poza pracą w Zachęcie Narodowej Galerii Sztuki jako edukatorka, prowadziła wykłady m.in. dla Dziecięcego Uniwersytetu Ciekawej Historii, Uniwersytetu Dzieci czy Staromiejskiego Uniwersytetu III Wieku. W 2010 roku przygotowała wystawę „Leszno/Świerczewskiego/Solidarności” w Instytucie Awangardy. Obecnie zajmuje się badaniem związków między awangardową sztuką a edukacją. Członkini grupy badawczo–artystycznej „Grupa ETC”.

Temat główny: architektura i bryła
Prowadząca: Zuzanna Zasacka

Cykl warsztatów obejmuje 10 spotkań, wprowadzających dzieci w tematykę związaną z architekturą dawną i współczesną. Na warsztatach nauczymy się patrzeć wraz z dzieckiem na związki między kształtami budynków a ich funkcją. Zastanowimy się, dlaczego w miastach zakłada się parki i ogrody oraz jak powinien wyglądać plac zabaw dla dzieci i jak kiedyś wyglądały pokoje mieszkańców miast. W czasie warsztatu dowiemy się, jak sto lat temu nasi dziadkowie wyobrażali sobie miasta przyszłości i jak wyobrażają sobie miasta przyszłości dzisiejsi architekci. Podejmiemy też próbę zrozumienia sztuki przestrzennej.

Udział w zajęciach pozwala dziecku na nabycie konkretnych umiejętności, ujętych w podstawach programowych wychowania przedszkolnego oraz edukacji plastycznej w klasach I-III szkoły podstawowej. Zajęcia wspierają motywację dziecka do zainteresowania się architekturą w ujęciu nie tylko klasycznym, ale też architekturą zieleni czy wnętrz. Uczestnicząc w zajęciach, dziecko ma możliwość koncepcyjnej wypowiedzi artystycznej – realizując proste projekty koncepcyjne, posługuje się wybranymi środkami wyrazu artystycznego oraz odwołuje się do własnych emocji i estetyki. Ponadto, rozpoznając wybrane dziedziny sztuki, dziecko potrafi wypowiadać się na ich temat. Potrafi także zaprezentować swoje przemyślenia i pomysły w sposób zrozumiały dla innych. Dziecko podczas zajęć przejawia w miarę swoich możliwości zainteresowanie wybranymi zabytkami architektonicznymi, dzięki czemu rozumie znaczenie zabytku architektonicznego. Rozróżnia też cechy kompozycji na płaszczyźnie i w  przestrzeni. Zajęcia kształtują i pobudzają możliwości intelektualne potrzebne dzieciom w codziennych sytuacjach i dalszej edukacji. Jednocześnie  zajęcia rozwijają naturalną ciekawość na temat świata społecznego i technicznego.

Zuzanna Zasacka – absolwentka historii sztuki na Uniwersytecie Warszawskim. Współpracuje z Fundacją Art Transfer oraz Zachętą Narodową Galerią Sztuki, gdzie oprowadza po wystawach gimnazjalistów i licealistów. Prowadzi też warsztaty dla dzieci i młodzieży w Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie i Domu Spotkań z Historią. Od lat pracuje również jako instruktorka narciarstwa.