MIĘDZY FARĄ A RATUSZEM. SZTUKA W MIEŚCIE PÓŹNEGO ŚREDNIOWIECZA |

MIĘDZY FARĄ A RATUSZEM.

SZTUKA W MIEŚCIE PÓŹNEGO ŚREDNIOWIECZA

cykl 4 wykładów  online

15 maja- 5 czerwca 2025 ( czwartki) godz. 20.00

posiadacze karnetów uzyskają dostęp do nagrań na czas 7 dni po zakończeniu cyklu

opowiada MARCIN BOGUSZ

Marcin Bogusz – historyk i historyk sztuki (studia na Uniwersytecie Warszawskim i w Centre d’études supérieures de civilisation médiévale w Poitiers). Pracował w Niemieckim Instytucie Historycznym i na Uniwersytecie Kardynała Stefana Wyszyńskiego w Warszawie. Od 2022 pracuje w Zbiorach Sztuki Dawnej Europejskiej Muzeum Narodowego w Warszawie. Interesuje się kulturą późnego średniowiecza i wczesnej nowożytności.

Cykl czterech wykładów ma na celu pokazanie fascynującego świata późnośredniowiecznych miast, świata tworzonego przez ludzi otoczonych przedmiotami. Nagromadzenie przywilejów i kapitału, wynikające z dogodnego położenia na szlakach handlowych oraz sprzyjających uwarunkowań politycznych sprawiało, że mieszczanie chętnie kupowali dla siebie bądź fundowali wspólnocie obiekty, które świadczyć miały o ich niezwykłym bogactwie a także zapewnić pamięć potomnych. Monumentalne mury miejskie wyznaczające granice miasta, strzeliste ratusze, kościoły farne czy świątynie parafialne wraz z ich bogatym wyposażeniem, kamienice oraz dekorowane sprzęty codziennego użytku były narzędziami ostentacji bogactwa mieszczan. Te pierwsze, często gigantyczne gmachy wznoszone wysiłkiem obywateli manifestowały niezależność miasta, były pomnikami mieszkających tam, podlegających miejskiemu prawu obywateli. Rzeczy mniejsze, dziś powiedzielibyśmy ruchomości, były zaś narzędziami bardziej doraźnej, codziennej ostentacji bogactwa. Portrety, stroje, sznury modlitewne, książki, meble czy rodzinne uroczystości mogły wzbudzać wręcz zazdrość i zgorszenie i podlegały regulacjom prawnym mającym na celu zapobieganiu wystąpieniom przeciw najbogatszym. Swoje zasoby patrycjusze zawdzięczali mieszkaniu w mieście, ich fortuny dorównywały czasem książęcym czy biskupim.

W czasie wykładów przyjrzymy się trzem miastom, które na przełomie XV i XVI wieku wypracowały niezwykłą pozycję, poszukamy przyczyn ich bogactwa oraz zobaczymy, kto dzięki wspomnianej już kumulacji kapitału tworzył i kto kupował te wszystkie mniej lub bardziej drogie rzeczy.

15 maja  Miasto późnego średniowiecza – rozkwit i kontrola

Wykład pierwszy będzie poświęcony miastu średniowiecznemu jako fenomenowi: jego organizacji, ale również regulacji kontaktów między obywatelami. Zobaczymy wspaniałe fary z niezwykle bogatym wyposażeniem, pomniki pamięci o zmarłych oraz różnorakie przykłady mecenatu mieszczańskiego. W drugiej części wykładu poruszona zostanie kwestia regulacji życia w mieście: omówione zostanie działanie cechu a także rola obrazów dydaktycznych, mających na celu nauczanie odpowiednich postaw osób, do których były skierowane.

1. 2.  3. 

1. Katzheimer Rozesłanie apostołów 2. Kodeks Baltazara Behema Herb Krakowa 3. Mądra kobieta z fary kołobrzeskiej

22 maja  Norymberga – Wspaniałości „oczu i uszu Cesarstwa”

Drugi wykład zostanie poświęcony Norymberdze i jej mieszczaństwu. Miasto między dwoma diecezjami, z dwoma monumentalnymi kościołami i wieńcem mniejszych świątym, cesarskim zamkiem górującym na wzgórzu ponad nim było sceną dla wielkich artystów oraz drukarzy. Tamtejsze mieszczaństwo, niezwykle ruchliwe i ciekawe świata (miasto wszak nazywano oczami i uszami Cesarstwa), mogło obserwować na bieżąco działalność Dürera czy wydanie Kroniki Schedla.

1. 2. 3.

1.  Kronika Schedla Norymberga   2.  Relikwiarz św. Sebalda  3.  Veit Stoss Pozdrowienie anielskie

29 maja Augsburg – miasto, którego burmistrzem był cesarz

Kolejnym miastem będzie Augsburg – miasto uwielbiane przez cesarza Maksymiliana, ale również siedziba Fuggerów, których mecenat znacząco zmienił miasto. Augsburg słynął jednak nie tylko z bankierów, renoma tego ośrodka opierała się na rzeźbiarzach i rzemieślnikach, których wyroby sprzedawano w całym Cesarstwie.

 Kronika Schedla Augsburg

5 czerwca Gdańsk – Bliżej Brukseli niż się wydaje 

Trzecim bohaterem cyklu, w którym jak w soczewce skupiły się problemy związane z późnośredniowieczną siecią rzeczy, ich twórców i użytkowników jest Gdańsk. Miasto, a w zasadzie miasta, które dopiero w późnym średniowieczu zaczynają w pełni cieszyć się suwerennością, centrum handlu, ale również ośrodek sztuki. Jego mieszkańcy, może trochę zaskoczeni prosperitą ostatnich dekad XV wieku tym chętniej kupowali obiekty luksusowe, zarówno te produkowane w mieście, w oddalonych, cieszących się świetną opinią centrach sztuki. Te trzy miasta: leżące w różnych krainach, zawdzięczające swój rozwój różnym przyczynom, wszystkie jednak niezwykle bogate, są świetnymi przykładami tego, jak majątek wpływał na świadomość oraz ekspresję ich mieszczan.

1.   2. 

1. Deisch, Żuraw w Gdańsku  2. Milwitz Kościół Mariacki w Gdańsku

ZAPRASZAMY!

DO 9 MAJA OFERTA PROMOCYJNA 4 WYKŁADY W CENIE 3 -120 ZŁ

OD 9 MAJA CENA 160 ZŁ

KUP KARNET