WEEKEND Z KLIMTEM!
WEEKEND Z KLIMTEM! Dwa spotkania [...]
dodatkowy dostęp do nagrania przez 15 dni od zakończenia wykładu wyłącznie dla posiadaczy karnetu
Wybierz się z nami w Podróż Przez Sztukę. Ruszymy po utartych ścieżkach, by móc przyglądać się kanonowi sztuki i stopniowo go poznawać.
Patrząc na dokonania XV i XVI wieku trudno mówić o istnieniu jednego renesansu. Trzeci sezon naszych podróży poprowadzi nas przez centrum i peryferie oddziaływania włoskiego renesansu rozumianego jako odrodzenie idei antycznych. Nasze trasy poprowadzone są tak byśmy w pełni mogli zrozumieć złożoność kiełkujących wówczas zjawisk.
Odcinek 1. Nowe tendencje na Północy
W pierwszym odcinku skupimy się na północnej Europie, gdzie renesans przybrał unikalną formę, łączącą precyzję i symbolikę. Przeanalizujemy „Ogród rozkoszy ziemskich” Hieronima Boscha – złożony, pełen alegorii tryptyk, który odsłania moralne i egzystencjalne pytania epoki. Przyjrzymy się portretowi „Małżonkowie Arnolfini” Jana van Eycka, gdzie mistrzowskie użycie światła i detali dokumentuje zarówno rzeczywistość, jak i ukryte znaczenia. Omówimy także „Dyptyk z Melun” Jeana Fouqueta, łączący francuską tradycję z renesansowymi formami, oraz „Bardzo bogate godzinki braci Limbourg” – fascynujące dzieło miniaturowe będące punktem spotkania duchowości i artystycznej innowacji.
Nie zabraknie także przestrzeni dla psychologicznego portretu Rogiera van der Weydena, reprezentowanego przez „Portret damy”, który podkreśla rozwój indywidualizmu i emocjonalnej ekspresji. Na koniec przyjrzymy się Ołtarzowi Mariackiemu, którym północnoeuropejska sztuka sakralna zachowała silne związki ze średniowieczem, jednocześnie otwierając się na nowe idee.
Ten odcinek pokaże, jak renesans na północy był zjawiskiem złożonym i wielowątkowym, pełnym wyzwań i innowacji, które przekształciły tradycyjną sztukę w nowe, unikalne formy.
Odcinek 2. Florencja XV w.
Florencja XV wieku była prawdziwym laboratorium rewolucji artystycznej i intelektualnej, gdzie tradycje gotyckie ustępowały miejsca nowym ideom humanizmu, proporcji i perspektywy. Miasto to, dzięki mecenatowi takich rodów jak Medyceusze, stało się centrum wymiany myśli, gdzie artyści i uczeni współtworzyli zupełnie nowe spojrzenie na świat i człowieka.
W rzeźbie Donatella, jak w słynnym „Dawidzie”, pojawiła się nie tylko realizacja antycznych kanonów piękna, ale też indywidualizm i ekspresja postaci, które dotychczas rzadko bywały tak wyraźnie ukazane. Warsztat Lorenza Ghibertiego, odpowiedzialny za drzwi baptysterium, pozwolił na nowatorskie wykorzystanie narracji w reliefie i technicznej precyzji, co podkreślało rolę detalu i perspektywy.
W malarstwie rewolucję zapoczątkował Masaccio, który w „Trójcy” zastosował perspektywę linearnej głębi, nadając obrazowi realistyczną przestrzeń i monumentalność form. Jego dzieło wywarło ogromny wpływ na kolejnych mistrzów. Z kolei Sandro Botticelli, w „Narodzinach Wenus”, połączył idee klasyczne z nową wrażliwością na piękno i mitologiczną symbolikę, tworząc obraz, który stał się ikoną renesansowej sztuki.
Florencja XV wieku była zatem miejscem, gdzie sztuka przestała być jedynie rzemiosłem, stając się wyrazem nowej filozofii człowieka, jego miejsca we wszechświecie i wartości życia. To tu kształtowały się fundamenty sztuki nowożytnej, które na trwałe zmieniły oblicze kultury europejskiej.
Odcinek 3. Wiek XVI i wielkie zmiany na Południu
Wiek XVI na południu Europy, a zwłaszcza we Włoszech, to okres głębokich przemian artystycznych, które w znaczący sposób przedefiniowały renesansową estetykę i ideologię. To czas, kiedy sztuka przeszła od wczesnego renesansu do pełni dojrzałości, w której klasyczne ideały harmonii i proporcji połączono z rosnącym zainteresowaniem emocją, dramatyzmem i indywidualnym wyrazem.
W architekturze Donato Bramante zaprojektował „Tempietto” – małą kaplicę na dziedzińcu San Pietro in Montorio w Rzymie, która stanowiła kwintesencję renesansowego ideału: harmonię, symetrię i nawiązanie do antycznych wzorców, jednocześnie wpływając na dalszy rozwój architektury sakralnej. Obok architektury, malarstwo tego okresu eksplorowało nowe sposoby przedstawiania ludzkiej postaci i przestrzeni. Leonardo da Vinci, w „Madonnie w grocie”, stworzył atmosferycznie złożony obraz, gdzie światło modeluje formy, budując tajemniczą, niemal mistyczną przestrzeń.
Michał Anioł w „Pietà” ukazał dramatyczną ekspresję i mistrzowski kunszt rzeźbiarski, łącząc realistyczne oddanie detali z idealizacją postaci, co stało się wzorem dla późniejszych artystów. Rafael, ze swym „Ślubem Józefa i Marii”, nadał scenie klasyczną elegancję i spokojną równowagę kompozycyjną, która jednak nie pozbawiona była subtelnych emocji i narracyjnej głębi. Tycjan z kolei w portrecie „Karol V konno” zademonstrował siłę barwy i światła, tworząc pełen majestatu wizerunek władcy, podkreślający jego potęgę i autorytet.
Jednym z najważniejszych symboli renesansowej architektury świeckiej jest willa Rotonda Andrea Palladia, gdzie klasyczna harmonia i geometryczna precyzja zostały połączone z ideałem człowieka żyjącego w zgodzie z naturą, stanowiąc punkt odniesienia dla architektury europejskiej przez stulecia.
Wiek XVI na południu był więc epoką dynamicznych przemian, które otworzyły drogę do baroku, jednocześnie umacniając trwałe kanony estetyczne, filozoficzne i techniczne renesansu. Był to czas, gdy sztuka stała się nie tylko wyrazem piękna, lecz także narzędziem władzy, duchowej refleksji i nowego postrzegania człowieka i świata.
Odcinek 4. Wiek XVI i wielkie zmiany na Północy
Wiek XVI na północy Europy to czas intensywnych przemian, gdzie renesansowe idee łączyły się z lokalnymi tradycjami, rosnącym zainteresowaniem nauką oraz wpływami reformacji. Sztuka północna wyróżnia się mistrzowską techniką, bogatą symboliką oraz wnikliwym spojrzeniem na świat przyrody i codzienne życie.
Przykładem indywidualnego mistrzostwa jest „Autoportret” Albrechta Dürera z 1500 roku, na którym artysta przedstawia siebie z monumentalną powagą, nadając twórcy niemal boski status. Z kolei globus nieba z mechanizmem zegarowym, wykonany w 1579 roku dla Kunstkamery Rudolfa II, a dziś przechowywany w Metropolitan Museum of Art, jest przykładem syntezy sztuki i nauki, ukazując fascynację renesansu wszechświatem jako uporządkowanym mechanizmem. Hendrick Goltzius, jeden z najwybitniejszych grafików północnych, stworzył znany rysunek „Heraklesa Farnese” – interpretację antycznej rzeźby, która podkreśla dynamiczne linie i ekspresję charakterystyczną dla manieryzmu. Natomiast Pieter Bruegel Starszy w obrazie „Myśliwi na śniegu” ukazał surowość zimowego krajobrazu oraz życie prostych ludzi, nadając codzienności monumentalny wymiar i realistyczną głębię.
Ten wykład pokaże jak na północy XVI wieku procesy artystyczne były splecione z rewolucjami intelektualnymi i społecznymi, tworząc bogaty i wielowymiarowy obraz renesansowych przemian oraz przygotowując grunt pod kolejne style w sztuce.
WEEKEND Z KLIMTEM! Dwa spotkania [...]
ŚWIĘTE KOBIETY ŚREDNIOWIECZA — [...]
QUATTROCENTO. TRADYCJA I [...]
OD GUTENBERGA DO DÜRERA. PIERWSZE [...]
CÓRY ALBIONU 4 wykłady online 6 [...]