Menu

QUATTROCENTO. TRADYCJA I NOWATORSTWO |

QUATTROCENTO. TRADYCJA I NOWATORSTWO

cykl  3 wykładów online  10-24 LUTEGO 2026

WTORKI GODZ. 20.00

dla posiadaczy karnetów udostępniamy nagrania wykładów na 15 dni po zakończeniu cyklu

wykłady prowadzi: PRZEMYSŁAW GŁOWACKI

Przemysław Głowacki jest historykiem sztuki, który od wielu lat zajmuje się popularyzacją wiedzy o sztuce. Jest nauczycielem, wykładowcą akademickim oraz edukatorem muzealnym. Wiele lat pracował w Muzeum Narodowym w Warszawie, gdzie pełnił obowiązki zastępcy kierownika Działu Edukacji.  Jest jednym z pomysłodawców oraz organizatorów projektu Wyprawy ze Sztuką. Był jednym z założycieli Forum Edukatorów Muzealnych oraz współinicjatorem polskiej edycji międzynarodowej akcji społecznej Dzień Wolnej Sztuki. Jest członkiem Międzynarodowego Komitetu Muzeów (ICOM). W 2007 roku otrzymał odznakę „Zasłużony dla kultury polskiej”. Prowadzi portal o sztuce, muzeach i wystawach artdone.pl.

ZOBACZ ARTDONE

 

Quattrocento to określenie odnoszące się do XV wieku, kiedy w sztuce włoskiej obserwujemy niezwykle dynamiczne zmiany. Na fali prądów humanizmu kształtuje się wizualny język renesansu, a centrum tych przemian jest Florencja. Na najbliższym cyklu wykładów poszukamy pierwszych, nowych form tworzonych w oparciu o wzorce antyczne. Z drugiej strony zastanowimy się, do jakiego stopnia znaczenie miała nadal tradycja, często sięgająca jeszcze średniowiecza. Na początek poznamy najciekawsze dzieła rzeźbiarskie i malarskie powstające we Florencji zaraz po roku 1400. Później, bardziej szczegółowo, zajmiemy się twórczością Fra Angelica i Carla Crivellego. Obaj artyści rozwinęli w swoim malarstwie indywidualny styl, korzystając z nowości renesansu, ale również sięgając po bardziej tradycyjne rozwiązania.

10 .02 Narodziny renesansu. Florencja ok. 1400

Pierwszy wykład poświęcony sztuce okresu Quattrocenta musi dotyczyć tego, co działo się we Florencji na początku XV wieku. Pierwsze objawy renesansu obserwujemy w rzeźbie, która najszybciej rozwija inspiracje płynące ze świata antycznego. Ważnym polem działania artystów były prace kończące budowę i dekorację katedry. To przy tej okazji powstaną jedne z pierwszych rzeźb Donatella, którego późniejsza działalność spopularyzuje wzorce renesansu w różnych rejonach Italii. Zamówienie u Lorenza Ghibertiego brązowych drzwi do stojącego obok katedry baptysterium uznawane jest za symboliczny początek nowej epoki. Malarstwo tego czasu to szeroki zakres stylów od innowacyjnego Masaccia, po dekoracyjnego Gentile da Fabriano. Florencja około 1400 to wyjątkowy moment w dziejach sztuki.

1. 2. 3.

  • 1. Paolo Uccello Madonna z Dzieciątkiem ok. 1433 r. 34 Kolekcja Alana, Newark
  • 2.Masaccio Masolino Święci Paweł i Piotr oraz Święci Jan Ewangelista i Marcin z Tours ok. 1428 r. 29 Muzeum Sztuki w Filadelfii
  • 3.Gentile da Fabriano Koronacja Marii ze świętymi Valle Romita Poliptyk ok. 1408 Brera Mediolan

17.02 Fra Angelico. Innowator?

Ponad pół wieku temu historia sztuki postawiła pytanie: czy Fra Angelico brał udział w rewolucji? Chodzi oczywiście o renesans, bo jego pojawienie się w pełni można nazwać rewolucją. Fra Angelico to jeden z najbardziej znanych malarzy działających we Florencji w XV wieku. Był zakonnikiem, co ułatwiło mu zdobywanie nowych zamówień, ale też naturalnie sytuowało jego sztukę po stronie tradycji. Na wykładzie poznamy jego najważniejsze dzieła, rozbudowane poliptyki oraz dekoracje malarskie. Dokładnie omówimy jego najbardziej znany cykl fresków znajdujący się we florenckim klasztorze San Marco. Wykorzystamy najnowsze ustalenia specjalistów, które można było poznać na niedawnej wielkiej wystawie artysty. Jej twórcy wrócili do pytania, na ile Fra Angelico był innowacyjnym malarzem renesansu?

2.  3.    4.

  • 1. Fra Angelico Zwiastowanie około 1426 Prado Madryt
  • 2.Fra Angelico Madonna Pokorna ok. 1425 r. Museu Nacional d’Art de Catalunya, Barcelona
  • 3.Fra Angelico Zwiastowanie i Adoracja Trzech Króli około 1425 San Marco Florencja
  • 4.Fra Angelico i warsztat  Ołtarz Annalena około 1445 San Marco Florencja

24.02 Carlo Crivelli. Renesansowy surrealista

Carlo Crivelli to jeden z najbardziej intrygujących malarzy okresu Quattrocento, a jego indywidualny styl trudny jest do porównania z innymi malarzami czasów renesansu we Włoszech. Początki jego kariery związane są z rejonem Wenecji, ale wypracowany styl daleki będzie od rodzących się tam form. Ozdobność malarza przywodzi na myśl gotyk międzynarodowy, chętnie stosuje typowe dla średniowiecza złote tło oraz preferuje technikę temperową. Z drugiej strony sięga po ornamenty antyczne, zna zasady perspektywy oraz z dużym realizmem włącza do swoich obrazów martwe natury. To właśnie te ostatnie motywy przyniosły jego twórczości skojarzenia z surrealistami. Choć surrealistą Carlo Crivelli nie był, to oryginalność jego stylu zasługuje na bliższe poznanie.   

2. 3. 4.

5.     6.    7. 

  • 1.  Carlo Crivelli Tryptyk Camerino (Tryptyk św. Dominika) 1482 Brera Mediolan
  • 2.Carlo Crivelli Madonna z Dzieciątkiem ok. 1480 Metropolitan Museum of Art Nowy Jork
  • 3.Carlo Crivelli Dziewica z Dzieciątkiem 1485 90 Narodowa Galeria Sztuki Waszyngton NGA
  • 4.Carlo Crivelli Martwy Chrystus z dziewicą, świętymi Janem i Marią Magdaleną, 1485 Muzeum Sztuk Pięknych w Bostonie
  • 5.Carlo Crivelli Zwiastowanie ze świętym Emidiuszem 1486 National Gallery London NGL
  • 6.Carlo Crivelli St George zabijający smoka 1470 Isabella Stewart Gardner Museum Boston
  • 7.Carlo Crivelli La Madonna della Rondine (Madonna Jaskółki) po 1490 National Gallery London NGL

KUP KARNET